Từ một vùng đất giữa sa mạc, Dubai Silicon Oasis đã phát triển thành hệ sinh thái công nghệ quy mô lớn của Trung Đông. Câu chuyện ấy cho thấy đổi mới sáng tạo không chỉ tạo ra doanh nghiệp và việc làm, mà còn có khả năng định hình lại không gian đô thị, thu hút nhân tài và mở ra những giá trị mới cho bất động sản. Với Đà Nẵng, đây là một tham chiếu đáng chú ý trên hành trình xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực.

Không gian công nghệ cần được đặt trong một hệ sinh thái lớn hơn

Năm 2003, Sheikh Mohammed bin Rashid Al Maktoum ký sắc lệnh thành lập Dubai Silicon Oasis (DSO), khu kinh tế tự do chuyên biệt dành cho công nghệ. DSO chính thức khai trương năm 2004 tại quận Nadd Hessa và đến năm 2005 được công nhận là cơ quan độc lập, nhận 7,2 km² để phát triển.

Lợi thế đầu tiên là khả năng kết nối. DSO nằm tại giao điểm của hai tuyến đường lớn, cách trung tâm Dubai 15 phút lái xe, gần sân bay quốc tế và các cảng lớn; đồng thời được phát triển theo mô hình “thành phố 15 phút”, tích hợp nơi làm việc, nhà ở, trường học, bệnh viện, công viên và tiện ích. Hiện khu vực này có hơn 100.000 cư dân, 70.000 nhân tài và hơn 40.000 doanh nghiệp.

Mô hình hệ sinh thái tích hợp giữa công nghệ, giáo dục, đô thị và hạ tầng.

Sức hút của DSO tiếp tục được củng cố bằng hệ sinh thái khởi nghiệp, giáo dục và nghiên cứu. Năm 2015, Trung tâm Doanh nhân Công nghệ Dubai – DTEC, được mệnh danh là trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp lớn nhất Trung Đông, đi vào hoạt động. Năm 2020, Dubai Digital Park khai trương với sáu trụ cột: sống, cộng đồng, di chuyển, kinh tế, quản trị và môi trường.

Giáo dục được xem là một mắt xích quan trọng, với Viện Công nghệ Rochester mở campus tại DSO từ năm 2008 và MIT DesignX Dubai Accelerator ra đời tháng 9/2023, triển khai chương trình do MIT thiết kế với sự tham gia của giảng viên MIT và thực tập sinh. Chương trình có 12 startup ở đợt đầu, hơn 400 hồ sơ ở đợt thứ hai; trên toàn cầu, MIT DesignX đã hỗ trợ hơn 170 startup với tổng định giá vượt 1 tỷ USD.

Về chính sách, DSO áp dụng các ưu đãi của khu kinh tế tự do UAE như không thuế thu nhập cá nhân, sở hữu 100% vốn ngoại, thủ tục thành lập doanh nghiệp chỉ hai tuần, thuế doanh nghiệp 9% và các gói giấy phép chi phí thấp cho startup giai đoạn ươm mầm. Nhờ đó, hạ tầng thu hút doanh nghiệp, chính sách giảm rào cản, giáo dục cung cấp nhân lực và chất lượng đô thị cùng tạo nên một hệ sinh thái có khả năng giữ chân con người.

Đà Nẵng đứng trước cơ hội hình thành cực tăng trưởng mới

Điểm đáng tham khảo từ DSO không nằm ở việc sao chép mô hình, mà ở cách kết nối các nguồn lực thành một hệ sinh thái – cũng là hướng đi Đà Nẵng đang theo đuổi trên nền tảng về chất lượng sống, hạ tầng và quản trị, với 10 năm liên tiếp đứng đầu cả nước về Chỉ số sẵn sàng phát triển và ứng dụng công nghệ thông tin.

Cơ hội mới đang xuất hiện cùng sự dịch chuyển của kinh tế khu vực. Việt Nam ngày càng giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng bán dẫn toàn cầu, dòng vốn từ Đông Bắc Á chuyển dịch mạnh sang Đông Nam Á, trong khi Nghị quyết 136/2024 của Quốc hội trao cho Đà Nẵng nhiều cơ chế đặc thù.

Mục tiêu đến năm 2030 của thành phố là kinh tế số chiếm 35-40% GRDP; trở thành một trong ba trung tâm vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo lớn nhất Việt Nam; lọt vào top 300 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu và top 50 đô thị thông minh thế giới.

Thành phố Đà Nẵng hướng đến top 300 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu

Năng lực khởi nghiệp của thành phố cũng có bước tiến đáng kể. Năm 2025, Đà Nẵng tăng 130 bậc trong bảng xếp hạng hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu. Khu Công nghệ cao thu hút 32 dự án với tổng vốn 1,17 tỷ USD.

Trong lĩnh vực bán dẫn, Fab-Lab của VSAP LAB – dự án ươm mầm công nghệ đóng gói vi mạch tiên tiến với vốn đầu tư 1.800 tỷ đồng – đang được xây dựng, dự kiến vận hành cuối năm 2026 và được kỳ vọng trở thành hạt nhân hình thành cụm đổi mới sáng tạo ngành bán dẫn.

Những con số cho thấy thành phố đã có nhiều mảnh ghép. Thách thức tiếp theo là kết nối chúng. Khu công nghệ cần gắn với trường đại học và trung tâm nghiên cứu; doanh nghiệp cần tiếp cận nguồn nhân lực; còn các cực đổi mới sáng tạo phải được hỗ trợ bởi giao thông, nhà ở và dịch vụ đô thị.

Bất động sản bước vào một cuộc chơi mới từ sức mạnh của hệ sinh thái

Sự hình thành một trung tâm đổi mới sáng tạo thường làm thay đổi cấu trúc nhu cầu của đô thị. Dòng vốn, doanh nghiệp và các ngành nghề mới tạo thêm nhu cầu về không gian làm việc, dịch vụ, giáo dục, giải trí và đặc biệt là nơi ở phù hợp với một lực lượng lao động có yêu cầu ngày càng cao về chất lượng sống.

Từ đó, bất động sản được đặt trong một hệ quy chiếu rộng hơn. Vị trí vẫn là yếu tố quan trọng, nhưng sức hấp dẫn của một dự án còn đến từ khả năng kết nối với trung tâm kinh tế, hạ tầng giao thông, tiện ích đô thị, không gian sống và những cơ hội đang hình thành xung quanh.

Với Đà Nẵng, quá trình phát triển bán dẫn, AI, fintech và kinh tế số có thể mở rộng nhu cầu đối với căn hộ chất lượng cao, nhà ở dành cho chuyên gia, văn phòng hiện đại cùng các tổ hợp thương mại – dịch vụ. Đây là nền tảng để thị trường bất động sản đón thêm một lớp nhu cầu mới, bên cạnh nhóm khách hàng truyền thống.

Lợi thế của thành phố còn nằm ở sự giao thoa giữa một đô thị công nghệ đang phát triển và một điểm đến có chất lượng sống cao. Những khu vực sở hữu khả năng kết nối đồng thời với trung tâm kinh tế, sân bay, cảng biển, trường học, không gian công cộng và biển có thể gia tăng sức hút trong dài hạn.

Hội thảo VIET NAM: THE ENTRY POINT được FUTA Land đồng tổ chức cùng DISSC và OBacker.

Trong bối cảnh đó, những dự án sở hữu vị trí giàu tính kết nối và đã hình thành giá trị thực tế càng có lợi thế. FUTA Residence – Đà Nẵng Times Square, tọa lạc trên trục Võ Nguyên Giáp, đối diện biển Mỹ Khê và Quảng trường Công viên Biển Đông, là một trong những dự án như vậy. Đã hoàn thành bàn giao và đi vào vận hành, khai thác, dự án hiện hữu trong nhịp sống của khu vực, kết hợp lợi thế vị trí ven biển với không gian sống chất lượng cao giữa trung tâm đô thị.

Tuy nhiên, Đà Nẵng không cần đi theo một mô hình có sẵn. Bên cạnh bán dẫn, AI hay fintech, thành phố còn có thể tạo dấu ấn riêng từ du lịch thông minh, logistics cảng biển kỹ thuật số và nông nghiệp ven biển công nghệ cao. Chính sự kết hợp giữa công nghệ và lợi thế bản địa mới có thể tạo nên hệ sinh thái mang bản sắc Đà Nẵng.

Nếu được phát triển đồng bộ, đổi mới sáng tạo sẽ tạo ra một vòng tuần hoàn tích cực: kinh tế mở rộng cơ hội việc làm, cộng đồng chuyên môn phát triển, nhu cầu sống nâng cao và thị trường bất động sản được hưởng lợi từ sức sống của toàn đô thị. Giá trị của một dự án, vì thế, ngày càng được nhìn trong mối quan hệ với tương lai của thành phố nơi dự án hiện diện